Πάτωμα

ΕΙΔΗ ΞΥΛΕΙΑΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ. ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΕΙΔΗ ΞΥΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥΣ.

Τόσο σε μια καινούρια αρχική κατασκευή όσο και σε διάφορες άλλες περιπτώσεις ανακαίνισης η επιλογή του σωστού είδους από μασίφ ξυλεία είναι η σημαντικότερη παράμετρος για μια καλαίσθητη, επιτυχημένη και με διάρκεια ζωής ξυλοκατασκευή. Ας δούμε, λοιπόν, αναλυτικά ποια είναι τα διάφορα είδη μασίφ ξυλείας που χρησιμοποιούνται στην ελληνική αγορά και ποιες οι συνήθεις χρήσεις τους.

Α. Ξυλεία μασίφ κωνοφόρων (SOFTWOOD).

Τέτοια είδη ξυλείας είναι:

1) ΠΕΥΚΟ (REDWOOD)

Οι καλύτερες ποιότητες για ξυλεία μασίφ ευρωπαϊκής πεύκης που υπάρχουν, είναι η σκανδιναβικές(σουηδική και φιλανδική πεύκη). Επίσης ιδιαίτερα καλής ποιότητας, είναι και η πεύκη Ρωσίας (περιοχής Αρχαγγέλου – Τάιγκας κλπ).

Τόσο η σκανδιναβική πεύκη, όσο και ρώσικη πεύκη, έχουν ποιοτικές διαβαθμίσεις σε κατηγορίες, με τις ανάλογες φυσικά τιμές ανά κυβικό μέτρο, στην κάθε ποιοτική κατηγορία.

Δεν είναι τυχαίο ότι η καλύτερη ποιότητα πεύκης βρίσκεται στις βορειότερες περιοχές της Ευρώπης (Σουηδία, Φιλανδία κλπ) γιατί το κλίμα και οι συνθήκες εκεί, είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές, για την ανάπτυξη της ξυλείας αυτής.

Φυσικά υπάρχουν δάση με ξυλεία πεύκης και σε νοτιότερες χώρες (Γερμανία, Σερβία, Ελλάδα, Βουλγαρία κλπ). Είναι όμως άλλη ποικιλία πεύκης, διαφορετική από την σκανδιναβική και ρωσική και σίγουρα πολύ χαμηλότερης ποιότητας.

Συμπερασματικά ισχύει ότι η βορειότερη πεύκη είναι ποιοτικά πάντα καλύτερη. Ειδικότερα, η σκανδιναβική πεύκη χρησιμοποιείται στην κατασκευή εσωτερικών και εξωτερικών κουφωμάτων (παράθυρα, εξώφυλλα, πόρτες κλπ), στην παραγωγή πατωμάτων, επενδύσεων ραμποτέ για ταβάνια και τοίχους, συγκολλημένων ξύλινων μασίφ πάγκων (πάνελ), σύνθετης ξυλείας (glue lam) κλπ.

Επιπλέον, η σουηδική πεύκη χρησιμοποιείται πλανισμένη στην κατασκευή δοκών για εμφανείς στέγες, χαγιάτια, πέργολες, στέγαστρα κλπ χρήσεις. Η ξυλεία πεύκης κυκλοφορεί και εμποτισμένη κυρίως για εξωτερική χρήση (πατώματα ντεκ, περιφράξεις, στέγες, είδη κήπου, κορμοί, δοκοί κλπ).

Πάντα όμως, για ευνόητους λόγους, πρέπει να προτιμάται ο πιο οικολογικός εμποτισμός της ξυλείας. Η σκανδιναβική ξυλεία πεύκης έχει δείξει αντοχή και πολύ καλή συμπεριφορά στις κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν στη χώρα μας. Είναι μασίφ ξυλεία δοκιμασμένη στην Ελλάδα επί πολλά χρόνια. Οι τιμές της είναι πολύ προσιτές. Μεγάλο ρόλο στην ξυλεία πεύκης παίζει η σωστή επεξεργασία και ξήρανση της (στεγνωτήριο) καθώς και η τακτοποιημένη αποθήκευσή της σε στεγασμένες αποθήκες.

Οι σωστές συνθήκες αποθήκευσης της ξυλείας παίζουν μεγάλο ρόλο στη διάρκεια ζωής της και στις  αντοχές της, αλλιώς η ξυλεία υποβαθμίζεται και δημιουργούνται προβλήματα.

2) ΕΛΑΤΗ (WHITEWOOD).

Η ξυλεία ελάτης είναι η πιο διαδεδομένη σε χρήση, ξυλεία μασίφ στην Ευρώπη. Τα δάση ελάτης καλύπτουν μεγάλες εκτάσεις τόσο στην Σκανδιναβία( Σουηδία, Φιλανδία) στην Βόρεια, Κεντρική και Νότια Ρωσία όσο και στην Κεντρική Ευρώπη ( Τσεχία, Αυστρία, Ρουμανία, Σλοβακία), καθώς και στην Νότια Ευρώπη (Ελλάδα, Βουλγαρία, Βοσνία κλπ). Επίσης, ξυλεία ελάτης υπάρχει σε μεγάλες ποσότητες στον Καναδά και στις ΗΠΑ.

Φυσικά η ελάτη της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης είναι ποιοτικά κατά πολύ καλύτερη, από την ελάτη των νοτίων ευρωπαϊκών χωρών (Ελλάδα, Βουλγαρία κλπ). Φυσικά στην κατώτερη ποιότητα της Νοτιοευρωπαϊκής ελάτης, ρόλο παίζει το γεγονός ότι οι ποικιλίες των δασών της ελάτης στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη είναι διαφορετικές από τις ποικιλίες της Νότιας Ευρώπης.

Επίσης βασικό μειονέκτημα της ξυλείας ελάτης της Νότιας Ευρώπης είναι ότι συνήθως παραδίδεται από τα εργοστάσια υγρή (όχι στεγνωτηρίου).

Στην ξυλεία ελάτης υπάρχουν ποιοτικές διαβαθμίσεις σε κατηγορίες. Οι ποιοτικές διαβαθμίσεις αυτές καθορίζουν και την τιμή ανά κυβικό μέτρο. Γενικά όμως οι τιμές της ξυλείας ελάτης είναι πολύ συμφέρουσες σε σχέση με άλλα ξύλα.

Η ελάτη χρησιμοποιείται κυρίως στην κατασκευή ξυλοτύπων (τάβλες, μαδέρια, ελατάκια κλπ), στις οικοδομές,στην κατασκευή στεγών (δοκοί, καδρόνια, σκουρέτα,φυλαδέλες, μισόταβλες κλπ), στην παραγωγή ραμποτέ επενδύσεων για ταβάνια κλπ και πλανισμένη για εμφανείς στέγες. Αποτελεί πρώτη ύλη για το εσωτερικό των πλακάζ, του κόντρ πλακέ κλπ προϊόντων ξύλου.

Συνήθως από ξυλεία ελάτης, παράγονται κυρίως στην Αυστρία τα τράβα. Τα τράβα είναι ξυλεία πριστοπελεκητή. Τα τράβα έχουν το πλεονέκτημα ότι παράγονται σε μεγάλες διατομές (πάχος και πλάτος) και σε πολύ μεγάλα μήκη, έως και 12 μέτρα. Είναι ξύλα ιδιαίτερης αντοχής σε φορτία, γιατί παράγεται ένα τεμάχιο ξυλείας από κάθε κορμό (κορμοτεμάχιο). Φυσικά, επιλέγονται λεπτόκορμα, ψηλά και ίσια δένδρα για την παραγωγή των τράβων.

Επειδή οι άκρες των τράβων είναι ημιστρόγγυλες και συνήθως έχουν φλοιό, καλό θα είναι πριν τοποθετηθούν σε στέγες, χαγιάτια κλπ, να τρίβονται και να αποφλοιώνονται. Επίσης, πάντοτε πρέπει να περνάμε τα τράβα με ειδικά συντηρητικά ξύλου εμποτισμού κλπ, προς αποφυγή προσβολής τους από σαράκια κλπ.

Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η ξυλεία ελάτης είναι πιο μαλακή από την ξυλεία πεύκης και ελαφρύτερη στο βάρος. Η ξυλεία ελάτης χρησιμοποιείται και στην παραγωγή σύνθετης ξυλείας (glue lam) , συγκολλημένων πάγκων μασίφ (πάνελ) και πολλών άλλων προϊόντων.

Η σωστή ξήρανσή της, ώστε να είναι στεγνή ξυλεία, παράλληλα με την τακτοποιημένη αποθήκευσή της σε στεγασμένες αποθήκες, εξασφαλίζει στον τελικό χρήστη ότι η ξυλεία αυτή θα είναι υγιής και με αντοχές. Αντίθετα, η πρόχειρη αποθήκευση στο ύπαιθρο κλπ, όχι μόνο δημιουργεί προβλήματα και κάνει την ξυλεία υποβαθμισμένη με μειωμένες αντοχές αλλά περιορίζει και την διάρκεια ζωής της.

Β. Ξυλεία πλατύφυλλων & σκληρή ξυλεία (HARDWOOD)

Ορισμένα τέτοια είδη ξυλείας μασίφ είναι:

1) ΟΞΥΑ (BEΕCH)

Δάση με ξυλεία οξυάς υπάρχουν κυρίως στη Νότια και Κεντρική Ευρώπη. Τα δάση οξυάς είναι πυκνά και καλύπτουν μεγάλες εκτάσεις. Δάση με οξιά υπάρχουν στη Ρουμανία, στη Σερβία, στη Βοσνία, στη Γερμανία, στη Σλοβενία, στη Ρωσία κλπ.

Η ξυλεία οξυάς χρησιμοποιείται στην επιπλοποιία (κατασκευή επίπλων, καρέκλες, τραπεζαρίες, μικροέπιπλα, καναπέδες κλπ) καθώς και στην ξυλουργική (πόρτες μασίφ κλπ), στην κατασκευή ξύλινων εσωτερικών σκαλών, σκαλοπατιών σε μεταλλικές εσωτερικές σκάλες κλπ. Επιπρόσθετα, με ξύλο οξιάς παράγονται συγκολλημένα σύνθετα ξύλα-πάνελ (όπως πάγκοι, ράφια κλπ).

Επίσης η οξυά χρησιμοποιείται και στην παραγωγή των αντίστοιχων καπλαμάδων οξιάς. Στην αγορά κυκλοφορούν πολλές επιφάνειες επενδεδυμένες με καπλαμά οξιάς (MDF επενδεδυμένο με οξιά, μοριοσανίδα επενδεδυμένη με οξυά, κόντρ πλακέ επενδεδυμένο με οξυά) σε μεγάλη ποικιλία παχών και διαστάσεων.

Οι επενδεδυμένες επιφάνειες με καπλαμά οξυά, χρησιμοποιούνται ευρύτατα στην επιπλοποιία (τραπέζια, έπιπλα, βιβλιοθήκες κλπ). Με επιφάνειες επενδεδυμένες με οξυά (ΜDF) κατασκευάζονται πορτάκια για κουζίνες και ντουλάπες, πλαϊνά κλπ μέρη τους. Φυσικά, η οξυά πάντα πρέπει να είναι στεγνωτηρίου.

Στην Ελλάδα, δάση οξυάς υπάρχουν κυρίως στην Πίνδο και από εκεί κυρίως προέρχεται η εγχώρια ξυλεία οξιάς. Ιδιαίτερα δημοφιλής είναι η ατμιστή και η φουρνισμένη οξυά. Προσφέρεται σε ξεφαρδισμένες πλάκες, σε πολλά πάχη και ποικιλία μηκών.

Η οξυά είναι ιδανική για τορνάρισμα (πόδια τραπεζιών-κάγκελα κλπ) και σκαλισμένα έπιπλα.
Η οξυά είναι πιο σκληρό ξύλο τόσο από το πεύκο όσο και το έλατο.

Όμως τα πατώματα οξυάς έχουν δείξει μικρότερες αντοχές ,σταθερότητα και διάρκεια ζωής σε σχέση με το δρυς κλπ ξύλα.

2) ΔΡΥΣ (ΟΑΚ)

Τα δάση ξυλείας δρυός βρίσκονται κυρίως στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Η ξυλεία ευρωπαϊκής δρυός είναι συνήθως ανοιχτόχρωμη ενώ η αμερικάνικη δρυς είναι και ανοιχτόχρωμη (white oak) και πιο σκουρόχρωμη ροζέ (red oak). Η ξυλεία δρυός φημίζεται για την συμπαγή υφή της, την μεγάλη αντοχή της και την πολυτελή και πολύ ωραία εμφάνισή της.

Υπάρχει το χαρακτηριστικό δρυς με τα φαρδιά νερά (φαρδύβενο – DOSS) και δρυς με ίσια νερά (ισόβενο – quartie). Τόσο η φαρδύβενη δρυς όσο και η ισόβενη δρυς παράγονται από κορμούς ξυλείας δρυός αλλά η εμφάνισή τους διαφέρει εκτός των άλλων και λόγω της επεξεργασίας (κοπής) των κορμών.

Όταν ο τρόπος πρίσης τους είναι vertical, τότε τα παραγόμενα ξύλα είναι ισόβενα. Αν γίνει πρίση με την κλασική κοπή, τότε τα παραγόμενα ξύλα είναι συνήθως φαρδύβενα στο μεγαλύτερο ποσοστό. Φυσικά, ρόλο παίζουν τα νερά των κορμών που επεξεργάζονται, αν τα παραγόμενα ξύλα είναι ισόβενα ή φαρδύβενα.

Είναι καθαρά θέμα προτίμησης του αγοραστή, αν η δρυς που θα επιλέξει θα είναι φαρδύβενη ή ισόβενη. Η ξυλεία δρυός πρέπει πάντα να είναι στεγνή (από στεγνωτήριο ξυλείας), με χαμηλούς βαθμούς υγρομέτρησης.

Τα παρκέτα δρυς είναι πολύ δημοφιλή από πολύ παλιά και έχουν αποδείξει την αξία τους λόγω της μεγάλης σταθερότητάς τους και της αντοχής τους στο χρόνο. Τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, υπάρχουν πατώματα δρυς που είχαν τοποθετηθεί πριν πολλές δεκαετίες και παραμένουν ανεπηρέαστα ( πάτωμα δρυς Σλαβονίας, Γαλλίας, Σερβίας κλπ ).

Εκτός από πατώματα, η μασίφ ξυλεία δρυός χρησιμοποιείται στην επιπλοποιία, στην κατασκευή κουζινών, ντουλαπών, σε εξωτερικά και εσωτερικά κουφώματα ( πόρτες, παράθυρα, εξώφυλλα παραθύρων κλπ), στην ναυπηγική, στην κατασκευή εσωτερικών σκαλών, καθώς και σε πάρα πολλές άλλες χρήσεις με ιδιαίτερες απαιτήσεις.

Το δρυς έχει μεγάλες αντοχές και είναι πιο σκληρό ξύλο από την οξιά κλπ. Είναι βαρύτερο σε σχέση με την οξιά , την πεύκη κλπ. Υπάρχει παραγωγή συγκολλημένων πάνελ δρυός (πάγκοι) καθώς και καπλαμάς από ξυλεία δρυς.

Πολλές επιφάνειες όπως MDF, μοριοσανίδα (νοβοπάν), κόντρ πλακέ παράγονται με επικολλημένη επένδυση καπλαμά δρυς (ισόβενη και φαρδύβενη) σε ποικιλία παχών και διαστάσεων. Οι χρήσεις των επιφανειών με καπλαμά δρυς, είναι πάρα πολλές (πορτάκια για κουζίνες, ντουλάπες, βιβλιοθήκες, έπιπλα γραφείων, έπιπλα, πρεσαριστές πόρτες κλπ).

Όπως όλα τα ξύλα, έτσι και η ξυλεία δρυός έχει ποιοτικές διαβαθμίσεις και η τιμή της ανά κυβικό μέτρο έχει σχέση με την ποιότητά της. Καλής ποιότητας ξυλείας δρυός παράγεται στη Σλαβονία, στη Σερβία, στη Σλοβενία, στη Βοσνία, στη Ρωσία,στη Ρουμανία, στη Γαλλία κλπ. Στη Βόρεια Αμερική, καλή ποιότητα δρυός παράγεται από τα δάση της οροσειράς των Απαλαχίων στις ΗΠΑ.

Τα δάση κόκκινης δρυός στις ΗΠΑ, καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος των δασών δρυός. Η κόκκινη δρυς κυκλοφορεί σε μεγαλύτερο ποστοστό, ισόβενη και χωρίς χρυσαλλίδα. Σε παλαιότερες δεκαετίες, στην ελληνική αγορά κυκλοφορούσε σε μικρές ποσότητες ξύλο δρυς Ιαπωνίας. Ήταν ξύλο εξαιρετικής ποιότητας και κατά πολύ ακριβότερο από άλλα ξύλα δρυς. Όμως τα τελευταία χρόνια δεν υπάρχει πλέον στην ελληνική αγορά ούτε ξύλο μασίφ ούτε κοντρ πλακέ δρυός Ιαπωνίας.

Η αξία της δρυός είναι διαχρονική και παραμένει πάντα μια αξιόπιστη ποιοτική επιλογή, αλλά με σαφώς μεγαλύτερο κόστος σε σχέση με την οξιά, τα κωνοφόρα κλπ. Όμως η ιδιαίτερη αισθητική της δρυός παρά την υψηλότερη τιμή της, την καθιστά πολύ ελκυστική επιλογή.

Η εξαιρετική αντοχή της και η μεγάλη διάρκεια ζωής της, είναι σε όλους γνωστή. Από ξυλεία δρυός υπάρχουν εξώπορτες – παράθυρα- αυλόπορτες- στέγες κλπ κατασκευές σε μεσαιωνικούς πύργους, ναούς κλπ στη Γαλλία, στην Κεντρική Ευρώπη, στη Βρετανία και σε άλλες χώρες καθώς και σε παλιά ξύλινα πλοία (100-300 ετών).Γνωστό είναι ότι η ναυαρχίδα του Βρετανού ναυάρχου Νέλσωνα ήταν κατασκευασμένη από ξύλο δρυός και υπάρχει ακόμα από τον 18ο αιώνα.

Σε πολλά κτίρια της Ευρώπης που έχουν γίνει πλέον μουσεία, υπάρχουν τοποθετημένα και σε συνεχή χρήση πατώματα, κουφώματα κλπ από ξυλεία δρυός από τα χρόνια της Αναγέννησης και τους μετέπειτα αιώνες, τα οποία διατηρούνται από τότε σε άριστη κατάσταση παρότι τα κτίρια αυτά χρησιμοποιούνται αδιάλειπτα.

3) ΔΕΣΠΟΤΑΚΙ (ΦΡΑΞΟΣ-ASH)

Δάση με ξυλεία δεσποτάκι (μέλιο) υπάρχουν στην Ευρώπη και στην Βόρεια Αμερική (ΗΠΑ- Καναδά). Το δεσποτάκι είναι κυρίως ανοιχτόχρωμο με πολύ χαρακτηριστικά φαρδιά νερά (φαρδύβενο). Το δεσποτάκι βάφεται πολύ ωραία ντεκαπέ.

Είναι αρκετά σκληρό ξύλο και χρησιμοποιείται πάρα πολύ στην επιπλοποιία. Από μασίφ ξυλεία δεσποτάκι παράγονται πατώματα, πορτάκια, πλαϊνά κλπ για κουζίνες, ντουλάπες κλπ. Επίσης παράγονται και επιφάνειες επενδεδυμένες με καπλαμά δεσποτάκι (MDF- Νοβοπάν, κόντρ πλακέ ) σε μεγάλη ποικιλία παχών και διαστάσεων.

Οι επενδεδυμένες επιφάνειες με δεσποτάκι χρησιμοποιούνται στην παραγωγή επίπλων, γραφείων, βιβλιοθηκών, πορτάκια για κουζίνες, ντουλάπες κλπ. Όπως όλα τα ξύλα έτσι και το δεσποτάκι έχει ποιοτικές διαβαθμίσεις με τις αντίστοιχες τιμές.

Πάντα η ξυλεία δεσποτάκι πρέπει να είναι στεγνή (στεγνωτηρίου) και ξεφαρδισμένη. Υπάρχει η δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί σε εσωτερικές σκάλες, εσωτερικές επενδύσεις κλπ. Το ευρωπαϊκό δεσποτάκι είναι πιο βαρύ και πιο σκουρόχρωμο από το αμερικάνικο.

Στην ελληνική αγορά κυκλοφορεί και σέρβικο δεσποτάκι.

4) ΠΙΤΣ ΠΑΪΝ (SOUTHERN YELLOW PINE)

Το πιτς πάιν προέρχεται από την Βόρεια Αμερική. Οι ΗΠΑ έχουν τις καλύτερες ποιότητες ξυλείας πιτς πάιν.

Ξύλο που μοιάζει με πιτς πάιν, υπάρχει και στην Ονδούρα, αλλά υστερεί ποιοτικά. Το πιτς πάιν είναι ξύλο ανοιχτόχρωμο και συνήθως με φαρδιά νερά (φαρδύβενο doss). Είναι ξύλο το οποίο είναι κατάλληλο για πολλές εσωτερικές χρήσεις (σκάλες, πάτωμα, επενδύσεις- ραμποτέ).

Οι καλές του ποιότητες δεν έχουν ρόζους. Είναι ξύλο με μεγάλα μήκη και τυποποιημένα πλάτη και πάχη. Πάντοτε το πιτς πάιν είναι στεγνωτηρίου όπως και όλα τα αμερικάνικα ξύλα. Η τιμή του για τις καλές ποιότητες του είναι μεσαίου επιπέδου.

5) ΟΡΕΓΚΟΝ ΠΑΪΝ ( DOUGLAS FIR).

Το όρεγκον προέρχεται από την Δυτική Ακτή των ΗΠΑ και συγκεκριμένα από τις πολιτείες του Όρεγκον κυρίως και της Ουάσιγκτον (κοντά στον Καναδά).

Είναι ξύλο που παράγεται από την πρίση αιωνόβιων δένδρων, γι αυτό τα τελευταία χρόνια η παραγωγή του έχει μειωθεί αισθητά λόγω των αυστηρών νόμων υλοτομίας που ισχύουν στις πολιτείες αυτές και προστατεύουν πολλά συγκεκριμένα δένδρα.

Αναλόγως του τρόπου κοπής των κορμών, παράγεται με φαρδιά νερά ή με ίσια νερά ισόβενο (vertical grain). Παραδίδεται πάντοτε στεγνό (από στεγνωτήριο) και ξεφαρδισμένο σε συγκεκριμένα πάχη και πλάτη. Είναι ξύλο που χρησιμοποιείται κυρίως για εξωτερικές χρήσεις με καλά αποτελέσματα (κουφώματα, ξύλινα ρολά, συρόμενες μπαλκονόπορτες, παράθυρα κλπ).

Το χρώμα του είναι ιδιαίτερο όπως και η υφή του. Οι ποιότητες του όρεγκον που παράγονται τα τελευταία χρόνια, δεν έχουν καμία σχέση με την εξαιρετική ποιότητα των παλαιότερων χρόνων, διότι υστερούν ποιοτικά. Αυτό οφείλεται στους περιορισμούς υλοτομίας που υπάρχουν στις ΗΠΑ.

Οι τιμές του είναι αυξημένες και ποικίλουν γιατί υπάρχουν περιορισμοί στην προσφορά.

6) ΜΑΣΙΦ ΞΥΛΕΙΑ ΛΕΥΚA

Πρόκειται για ξυλεία με ελαφρύ βάρος, χαμηλή αντοχή και ιδιαίτερα φτηνή τιμή. Χρησιμοποιείται συνήθως σε κατασκευές που θέλουμε στη ξυλουργική και στην επιπλοποιία το μικρότερο δυνατό βάρος.

Επίσης χρησιμοποιείται στην κατασκευή παλετών και ξυλοκιβωτίων, λόγω του ιδιαίτερα χαμηλού βάρους της και της πολύ φτηνής τιμής της. Στις πρόχειρες κατασκευές, συνήθως χρησιμοποιείται μασίφ ξυλεία λεύκας.

Δάση με ξυλεία λεύκης υπάρχουν και στην Ελλάδα και κυρίως στην Μακεδονία και την Θράκη. Από ξυλεία λεύκης παράγονται και καπλαμάδες, σαν η πιο οικονομική λύση παραγωγής κοντρ πλακέ, επίσης πλακάζ κλπ.

7) ΞΥΛΕΙΑ ΠΟΠΛΑΡ (POPLAR)

Τα δάση ξυλείας πόπλαρ βρίσκονται κυρίως στην Βόρεια Αμερική. Οι ΗΠΑ έχουν μεγάλες ποσότητες ξυλείας πόπλαρ.

Το πόπλαρ χρησιμοποιείται στην ξυλουργική (εσωτερικά κουφώματα) και σε κατασκευή επίπλων. Έχει ιδιόμορφα νερά με αποχρώσεις έντονες και δίνει πολλές εναλλακτικές λύσεις στην βαφή του.

Από πόπλαρ παράγεται καπλαμάς, ο οποίος συγκολλείται σε επιφάνειες (ΜDF – νοβοπάν, κοντρ πλακέ). Το πόπλαρ οικονομικά είναι μεσαία επιλογή. Δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στην ελληνική αγορά. Χρησιμοποιείται κυρίως στην διακόσμηση εσωτερικών χώρων (καταστήματα, χώρους εστίασης κλπ).

8) ΞΥΛΕΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑΣ (CHERRY)

Δάση με ξυλεία κερασιάς (cherry) υπάρχουν στην Ευρώπη και στην Βόρεια Αμερική. Ιδιαίτερα καλή είναι η ποιότητα της κερασιάς που παράγεται στις ΗΠΑ.

Είναι ξύλο πολύ χαρακτηριστικό, με βέννες και όμορφα νερά. Έχει πολύ ιδιαίτερη και ελκυστική εμφάνιση τόσο στο χρώμα όσο και στα ασύμμετρα νερά του. Το ξύλο της κερασιάς έχει και αυτό ποιοτικές διαβαθμίσεις με τις ανάλογες χρεώσεις τιμών. Το μικρό στίγμα που παρουσιάζεται στην επιφάνεια της κερασιάς, επηρεάζει την τιμή της.

Παράγεται σε πλάκες μασίφ ξεφαρδισμένες στεγνωτηρίου σε διάφορα πάχη και μήκη. Επίσης από το ξύλο της κερασιάς παράγεται καπλαμάς κερασιάς ο οποίος επικολλάται σε επιφάνειες MDF- νοβοπάν, κοντρ πλακέ. Τόσο η μασίφ ξυλεία κερασιάς όσο και οι επενδεδυμένες επιφάνειες με καπλαμά κερασιά χρησιμοποιούνται στην κατασκευή κουζίνας και ντουλάπας,(πορτάκια- πλαϊνά κλπ), στην παραγωγή επίπλων, εσωτερικών επενδύσεων, εσωτερικές πόρτες κλπ.

Επίσης παράγονται και παρκέτα από ξύλο κερασιάς. Η κερασιά στις επιλεγμένες ποιότητες της είναι ξύλο που η τιμή της ανήκει στην υψηλότερη κατηγορία. Στην ελληνική αγορά κυκλοφορεί επίσης και σερβική κερασιά.

9) ΚΑΡΥΔΙΑ (WALNUT) – ΦΛΑΜΟΥΡΙ – ΣΦΕΝΔΑΜΟΣ (ACER-MAPLE)

Τα ξύλα αυτά παράγονται κυρίως στην Ευρώπη και στη Βόρεια Αμερική. Η καρυδιά και η σφένδαμος παράγονται σε καλές ποιότητες και μεγάλες ποσότητες στις ΗΠΑ και τον Καναδά.

Στην Ευρώπη, καλής ποιότητας καρυδιά, σφένδαμο και φλαμούρι, παράγονται σε πολλές χώρες. Στην ελληνική αγορά οι μεγαλύτερες ποσότητες που κυκλοφορούν από τα ξύλα αυτά, γίνονται εισαγωγή από τη Σερβία, η οποία έχει καλές ποιότητες. Φυσικά, όλα τα ξύλα αυτά θα πρέπει να είναι στεγνά (στεγνωτηρίου) και σε πλάκες ξεφαρδισμένες.

Υπάρχουν σίγουρα ποιοτικές διαβαθμίσεις με τις ανάλογες τιμές ανά ποιότητα. Η καρυδιά χρησιμοποιείται κυρίως στην επιπλοποιία, η σφένδαμος κυρίως στην ξυλουργική και επιπλοποιία, το φλαμούρι το χρησιμοποιούν συνήθως οι σκαλιστές, όταν κατασκευάζουν σκαλιστά έπιπλα ή εκκλησιαστικά είδη (τέμπλα κλπ κλπ). Από την καρυδιά και τη σφένδαμο παράγονται καπλαμάδες οι οποίοι επικολλούνται σε επιφάνειες (MDF, νοβοπάν, κοντρ πλακέ).

Με τις επενδεδυμένες επιφάνειες με καπλαμά, καρυδιά και σφένδαμο, κατασκευάζονται έπιπλα κουζίνας, ντουλάπες, εσωτερικές διακοσμήσεις, έπιπλα, μικροέπιπλα κλπ. Στην Ελλάδα παράγονται μικρές ποσότητες από φλαμούρι και καρυδιά. Η ελληνική καρυδιά είναι κατάλληλη κυρίως για παραγωγή καπλαμά.

Παλαιότερα, κορμοί ελληνικής καρυδιάς σε αξιόλογες ποσότητες, στέλνονταν σε εργοστάσια της Ιταλίας για παραγωγή καπλαμάδων. Σφένδαμος παράγεται σε μικρές ποσότητες στη Βόρεια Ελλάδα.
Κυρίως εισάγεται από τη Σερβία, Ρωσία, Αυστρία.Από τις ΗΠΑ και τον Καναδά εισάγονται (soft maple) μαλακή σφένδαμος που είναι ανοιχτόχρωμη και (hard maple) σκληρή σφένδαμος που είναι κοκκινοκαφέ στην απόχρωση.

10) ΚΑΣΤΑΝΙΑ (CHESTNUT)

Η καστανιά είναι ξύλο που έχει μεγάλες αντοχές στην υγρασία και είναι κατάλληλο για κάθε εξωτερική χρήση.

Με πριστοπελεκητά τράβα ή πριστά ξύλα καστανιάς, κατασκευάζονται χαγιάτια, πέργολες, εξωτερικές περιφράξεις, στέγες. Επίσης, μαδέρια καστανιάς χρησιμοποιούνται στην κατασκευή εξωτερικών κουφωμάτων και παραδοσιακών επίπλων. Απαραίτητο είναι, η καστανιά να είναι στεγνωτηρίου. Είναι ξύλο μέτρια σκληρότητας. Καλό θα είναι, οι πλάκες καστανιάς να είναι ξεφαρδισμένες και τα τράβα καστανιάς (πριστοπελεκητή μασίφ ξυλεία) να μην έχουν στις άκρες φλοιό (να είναι αποφλοιωμένες και τριμμένες).

Στην Ελλάδα, δάση καστανιάς υπάρχουν στο Άγιο Όρος και στο Πήλιο. Στην ελληνική αγορά κυκλοφορούν καστανιές που εισάγονται από τη Ρωσία, την Ιταλία, τη Γαλλία κλπ. Το σύνηθες χρώμα της καστανιάς είναι καστανό.

Γ. Ξυλεία τροπική.

1) ΞΥΛΕΙΑ ΙΡΟΚΟ (IROCO)

Τα δάση ξυλείας ιρόκο βρίσκονται στην κεντρική και κυρίως Δυτική Αφρική(Ακτή Ελεφαντοστού, Κονγκό, Γκαμπόν κλπ).

Είναι σκληρό ξύλο το οποίο επειδή προέρχεται από πολύ μεγάλους κορμούς, δίνει την δυνατότητα να έχουμε πολύ φαρδιές και μακριές πλάκες ξύλου. Το ιρόκο είναι ξύλο με πολύ αυξημένες αντοχές και μεγάλη διάρκεια ζωής.

Χρησιμοποιείται σε όλες τις εξωτερικές χρήσεις, λόγω της πολύ καλής συμπεριφοράς του στις καιρικές συνθήκες και στις εξαιρετικές ιδιότητες αντοχής του, σε δύσκολες χρήσεις. Χρησιμοποιείται στην ναυπήγηση ξύλινων σκαφών, (ξυλεία για κατάστρωμα), στις χρήσεις μέσα στην θάλασσα (ξύλινες εξέδρες κλπ), σε περιφράξεις, σε πατώματα εξωτερικού χώρου (ντεκ) κλπ. Φυσικά είναι κατάλληλο για εξωτερικά κουφώματα (πόρτες, παράθυρα, εξώφυλλα κλπ), καθώς και για εξωτερικές κουπαστές, κάγκελα, πέργολες, στέγαστρα κλπ. Το ιρόκο είναι κατάλληλο για ξύλινες σκάλες, ξύλινες κολόνες κλπ.

Το ιρόκο επειδή είναι ανθεκτικό ξύλο, είναι κατάλληλο και για παρκέτα. Το ιρόκο είναι αρχικά ανοιχτόχρωμο αλλά με την πάροδο του χρόνου σκουραίνει και παίρνει βαθύ σοκολατί χρώμα. Οι καλές ποιότητες του ιρόκο ανήκουν στην υψηλή οικονομικά κλίμακα της ξυλείας. Φυσικά οι κατώτερες ποιότητές του είναι πιο οικονομικές. Πάντοτε το ιρόκο θα πρέπει να είναι στεγνωτηρίου και σε ξεφαρδισμένες πλάκες.

Το ιρόκο παράγεται σε πολλά πάχη, έχει μεγάλα μήκη και οι πλάκες του είναι φαρδύτερες από το πλάτος πολλών άλλων ξύλων (ευρωπαϊκών και αμερικάνικων). Λόγω της υφής του, παρουσιάζονται κάποιες δυσκολίες στους τεχνίτες κατά την επεξεργασία του, όμως αυτό δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα στο τελικό προϊόν.

2) ΝΙΑΓΚΟΝ (NIAGON) – ΣΙΠΟ(SIPO) – ΝΤΟΥΣΙΕ (DOUSSIE) – ΑΦΡΙΚΑΝΙΚΗ KΑΡΥΔΙΑ (LOVOA-MANSONIA) – ΑΜΠΟΥΡΑ (BAHIA).

Είναι επίσης ξύλα που προέρχονται από την Αφρική. Είναι σκληρά και ανθεκτικά ξύλα με καλές μηχανικές ιδιότητες.

Το νιαγκόν είναι πιο «λαδερό» ξύλο και προτιμάται συνήθως στα εξωτερικά κουφώματα (πόρτες, παράθυρα). Είναι μαονοειδές με κόκκινο ανοιχτό χρώμα .

Το ντουσιέ είναι ξύλο που χρησιμοποιείται στην κατασκευή επίπλων, ξύλινων σκαλοπατιών, στις ξύλινες σκάλες κλπ.

Το sipo είναι ξύλο κατάλληλο για εσωτερικά και εξωτερικά κουφώματα. Είναι μαονοειδές, κόκκινο βαθύ στο χρώμα.

Το κάθε ξύλο από τα παραπάνω έχει το δικό του ξεχωριστό χρώμα και τα δικά του ιδιαίτερα νερά. Είναι καθαρά επιλογή του πελάτη τελικά, πιο ξύλο θα επιλέξει, λαμβάνοντας υπόψη του και την χρήση που το προορίζει.

Είναι αξιόπιστα ξύλα και οι καλές τους ποιότητες ανήκουν σε υψηλή κατηγορία τιμής. Είναι απαραίτητο πάντοτε τα ξύλα αυτά να είναι στεγνά (στεγνωτηρίου) και οι πλάκες τους ξεφαρδισμένες.

Το ντουσιέ είναι πολύ καλό ξύλο και για παραγωγή πατωμάτων. Είναι σκληρό και ανθεκτικό ξύλο με πολύ έντονες αποχρώσεις και στρωτά νερά. Το ντουσιέ χρησιμοποιείται συχνά και στην ναυπηγική λόγω των αντοχών του.

Η αφρικανική καρυδιά είναι ξύλο σκουρόχρωμο, το οποίο κυρίως χρησιμοποιείται στην κατασκευή επίπλων (τραπεζαρίες, τραπέζια κλπ).

Η καρυδιά είναι ξύλο, που διαχρονικά στην αγορά των επίπλων, έχει κοινό που αδιάλειπτα την προτιμά.

Η αμπούρα είναι ξύλο που χρησιμοποιείται κυρίως στην ξυλουργική. Είναι μαονοειδές, ελαφρύ ξύλο με απόχρωση ανοικτό ροζ. Με την αμπούρα κατασκευάζονται εσωτερικά κουφώματα (κάσες- πόρτες μασίφ) καθώς και στην επιπλοποιία (μικροέπιπλα κλπ).

Είναι ξύλο το οποίο βάφεται πολύ ωραία και παλαιότερα δουλευόταν και λακαριστό. Είναι οικονομικά το πιο προσιτό ξύλο σε τιμή, σε σχέση με τα τρία άλλα ξύλα.

3) ΑΓΙΟΥΣ (AYUS) – ΣΑΜΠΑ (SABA).

Ξύλα αφρικανικής προέλευσης. Είναι ανοιχτόχρωμα (λευκά) ξύλα. Είναι ξύλα χαμηλού επιπέδου τιμών. Είναι εντελώς ακατάλληλα για κάθε εξωτερική χρήση.

Η κυρίως χρήση τους είναι εσωτερική, σε δευτερεύουσες εργασίες, όπου χρειάζονται ξύλα χαμηλού κόστους, χωρίς ρόζους, που να μην είναι βαριά και να μην είναι ιδιαίτερα σκληρά. Τα ξύλα αυτά βάφονται αρκετά εύκολα και χωρίς πολλές προεργασίες βαφής. Συνήθως δουλεύονται στην κορνιζοποιεία, στην κατασκευή ξύλινων κουρτινόξυλων, ξύλινων κονταριών, στην κατασκευή διακοσμητικών ειδών ξύλου (πηχάκια, πρεβάζια κλπ).

Η καλύτερη ποιότητά τους δεν έχει έντονες διχρωμίες ούτε κούφιες φωλιές. Οι κατώτερες ποιότητές τους έχουν έντονες διχρωμίες, μαυρίλες, κούφιες φωλιές κλπ προβλήματα. Πρέπει να τονισθεί ότι τα ξύλα αυτά είναι ιδιαίτερα επίφοβα στην προσβολή τους από σαράκι κλπ έντομα. Αν δεν καταπολεμηθούν έγκαιρα οι προσβολές αυτές, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος τα ξύλα να καταστραφούν.
Συμπερασματικά τα ξύλα αυτά πρέπει να αποφεύγονται γιατί, παρότι είναι οικονομικά, η χρήση τους εγκυμονεί μελλοντικούς κινδύνους.

Είναι απολύτως απαραίτητο οι πλάκες των ξύλων αυτών να είναι ξεφαρδισμένες χωρίς ίχνος φλοιού επάνω τους, ώστε να περιορίζονται οι πιθανότητες προσβολής από σαράκι.

Καλό θα είναι, τα ξύλα αυτά να είναι φουρνιστά και στεγνωτηρίου. Λόγω των παραπάνω προβλημάτων που σε πολλές περιπτώσεις παρουσιάζουν, έχουν χάσει πολύ μεγάλο μερίδιο αγοράς.

4) ΜΕΡΑΝΤΙ (SHOREA).

To μεράντι είναι ξύλο που προέρχεται από την Νοτιοανατολική Ασία. Είναι οικογένεια ξύλου, που αποτελείται από πολλά είδη φυλλοβόλων δένδρων.

Υπάρχει το “κόκκινο” μεράντι (dark red meranti) και το “κίτρινο” μεράντι (yellow meranti). Δάση μεράντι υπάρχουν κυρίως στη Μαλαισία, στην Ινδονησία, στη Β. Ινδία, στις Φιλιππίνες κλπ. Στο μεράντι πρέπει άμεσα, μετά την υλοτόμησή του και πριν την πρίση του, να γίνεται αποφλοίωση, δηλαδή να αφαιρείται ο φλοιός (η φλούδα) έτσι ώστε να αποφεύγεται η προσβολή από σαράκι και άλλα έντομα.

Είναι ξύλο το οποίο χρησιμοποιείται στη ξυλουργική (εξωτερικά κουφώματα, συρόμενα παντζούρια, πόρτες) καθώς και σε εσωτερικά κουφώματα. Επίσης κατασκευάζονται έπιπλα κήπου, (καρέκλες, ξαπλώστρες, τραπέζια, μικροέπιπλα κλπ).

Πολλές επιχειρήσεις χρησιμοποιούν το συγκολλημένο, τρικόλητο μεραντί για κατασκευή παραθύρων, κουφωμάτων, μπαλκονόπορτες κλπ.

Το βιομηχανικά συγκολλημένο τρικόλητο μεράντι, μετά την επεξεργασία του, έχει καλύτερη συμπεριφορά και είναι πιο σταθερό σαν ξύλο. Πάντα πρέπει να χρησιμοποιείται στεγνό (από στεγνωτήριο). Είναι ξύλο αντοχής στις εξωτερικές συνθήκες. Η καλή ποιότητα μασίφ ξυλείας μεράντι, ακόμα και αν μείνει άβαφη, μπορεί να αντέξει εκτεθειμένη στις καιρικές συνθήκες για χρόνια.

Είναι ξύλο μέτριας σκληρότητας και ευκολοδούλευτο κατά την επεξεργασία του στα ξυλουργικά μηχανήματα. Με τη σωστή βαφή, αυξάνεται η διάρκεια ζωής του, όπως και σε όλα τα ξύλα.

5) ΛΙΜΠΑ (LIBA) – ΦΡΑΚΕ (FRAKE).

Ξύλο που προέρχεται από την Αφρική. Είναι ανοικτόχρωμο ξύλο συνήθως με χρώμα προς το κίτρινο.

Χρησιμοποιείται κυρίως στην επιπλοποιία και σε ορισμένες ξυλουργικές εφαρμογές. Από μασίφ ξυλεία λίμπα – φράκε κατασκευάζονται πορτάκια για κουζίνες, ντουλάπες κλπ μέρη ντουλαπιών. Επίσης από τα ξύλα αυτά παράγονται καπλαμάδες οι οποίοι επικολημένοι σε επιφάνειες (MDF – νοβοπάν – κοντρ πλακέ) χρησιμοποιούνται στην κατασκευή επίπλων (βιβλιοθήκες, τραπέζια κλπ) καθώς και σε κουζίνες και ντουλάπες.

Τα ξύλα αυτά πάντα πρέπει να είναι στεγνωτηρίου και σε πλάκες ξεφαρδισμένες (χωρίς φλοιό). Η Τροπική Ξυλεία όπως προαναφέραμε, προέρχεται από χώρες της Δυτικής και Κεντρικής Αφρικής, της Λατινικής Αμερικής και της Ν.Α. Ασίας.

Στα τροπικά δάση υπάρχουν πολλά είδη ξυλείας με μεγάλες ποσότητες μασίφ ξυλείας, λόγω του τροπικού κλίματος, του εδάφους και των ιδιαίτερων συνθηκών των περιοχών αυτών. Εκτός των παραπάνω που προαναφέραμε, τέτοια τροπικά ξύλα που όμως κυκλοφορούν σε μικρές ποσότητες στην ελληνική αγορά, είναι και τα παρακάτω:

1) ΤΕΑΚ (ΤΗΚ)

Είναι από τα ακριβότερα και καλύτερα ξύλα. Έχει μεγάλες αντοχές σε κάθε ναυπηγική και εξωτερική χρήση.

Η μεγάλη αντοχή του και διάρκεια ζωής του οφείλεται στο teak oil, το λάδι που υπάρχει μέσα στο ξύλο αυτό. Περίφημο είναι το ΤΗΚ Βιρμανίας. Εξαιρετικά είναι τα πατώματα ΤΗΚ τόσο μασίφ όσο και ημιμασίφ προγυαλισμένα.

2) ΒΕΓΚΕ (WENGE)

Σκουρόχρωμο ξύλο με ιδιαίτερα νερά, μεγάλη ανθεκτικότητα και διάρκεια ζωής. Από ξύλο βέγκε παράγονται καπλαμάδες βέγκε που επικολούνται σε επιφάνειες MDF, νοβοπάν κλπ, και χρησιμοποιούνται στην επιπλοποιία. Από βέγκε παράγονται και παρκέτα.

3) ΑΝΙΓΚΡΕ (ANIEGRE)

Ανοιχτόχρωμο αφρικάνικο ξύλο ιδιαίτερα ευκολοδούλευτο. Κυρίως από ανιγκρέ παράγονται καπλαμάδες που επικολούνται σε επιφάνειες (MDF- κοντρ πλακέ-νοβοπάν).

Οι επιφάνειες που είναι επενδεδυμένες με ανιγκρέ, χρησιμοποιούνται στην επιπλοποιία, στην κατασκευή πρεσαριστών πορτών κλπ.

Τα περισσότερα έπιπλα και μικροέπιπλα που κυκλοφορούν στην αγορά είναι από ανιγκρέ λουστραρισμένο σε διάφορες αποχρώσεις (καρυδιάς, καστανιάς κλπ).

4) ΓΙΑΤΟΜΠΑ( JATOBA)

Ξύλο από την Λατινική Αμερική με έντονη κόκκινη απόχρωση. Κυρίως χρησιμοποιείται στην παραγωγή μασίφ πατωμάτων και ημιμασίφ προγυαλισμένων πατωμάτων.

5) ΤΑΤΑΓΙΟΥΜΠΑ (ΤΑΤΑJUBA)

Ξύλο από την Λατινική Αμερική που χρησιμοποιείται στην ξυλουργική (σε εξωτερικές χρήσεις) και κυρίως στην παραγωγή παρκέτων γιατί έχει ιδιαίτερες αντοχές.

6) ΜΠΑΓΚΙΡΑΪ (BANGKIRAI)

Ασιατικό ξύλο που χρησιμοποιείται κυρίως στα πατώματα εξωτερικής χρήσης (DECK) και στην κατασκευή επίπλων κήπου. Είναι ξύλο αρκετά σκληρό, με μεγάλες αντοχές σε εξωτερικές χρήσεις.

7) ΚΟΤΟ

Αφρικανικό ξύλο ανοιχτόχρωμο, που χρησιμοποιείται στην κορνιζοποιία, σε επενδύσεις και στην παραγωγή καπλαμά.

8) ΙΠΕ (ΙPE)

Ξύλο από την Λατινική Αμερική που κυρίως χρησιμοποιείται στην παραγωγή (δαπέδων ντεκ) πατωμάτων εξωτερικής χρήσης. Είναι ξύλο πολύ σκληρό και με μεγάλες αντοχές.

9) ΣΑΠΕΛΙ (SAPELE)

Μαονοειδές ξύλο, από την Αφρική, που κυρίως χρησιμοποιείται στην παραγωγή καπλαμάδων. Παλαιότερα συνήθως οι πρεσαριστές πόρτες, τα έπιπλα κλπ που τα λέγαμε ότι ήταν από μαόνι,
ήταν κυρίως από καπλαμά σαπέλι.

10) ΜΕΡΜΠΑΟΥ (MERBAU)

Ξύλο που κυρίως χρησιμοποιείται στην παραγωγή παρκετών και ημιμασίφ προγυαλισμένων πατωμάτων. Προέρχεται από τα τροπικά δάση της Ν.Α. Ασίας.

11) AZOBE – TALI

Πολύ σκληρά ξύλα με ιδιαίτερες αντοχές. Χρησιμοποιούνται σαν στρωτήρες κάτω από τις σιδερένιες γραμμές των τραίνων. Ξύλα με μεγάλη διάρκεια ζωής που άμα εμποτισθούν, δεν σαπίζουν εύκολα. Τα ξύλα αυτά είναι πολύ δύσκολα στην επεξεργασία τους.

12) ΖΕΜΠΡΑΝΟ (ZEBRANO)

Ξυλεία από την Αφρική. Κατάλληλο κυρίως για πατώματα μασίφ καρφωτά και προγυαλισμένα ημιμασίφ πατώματα.

13) ΚΕΜΠΑΣ (ΚΕMPAS)

Ξύλο που προέρχεται από την Ν.Α. Ασία. Πολύ σκληρό ξύλο, σκουρόχρωμο με νερά. Ξύλο με αντοχές, κατάλληλο για μασίφ πατώματα.

Τελειώνοντας αυτή τη συνοπτική παρουσίαση με τα είδη μασίφ ξυλείας που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά, προσπαθήσαμε να καταγράψουμε εμπειρικά, χωρίς να μπούμε σε μεγάλες λεπτομέρειες, τις συνήθεις χρήσεις τους κλπ.

Φυσικά, στην Ελλάδα υπάρχουν άριστοι δασολόγοι και ειδικοί επιστήμονες τεχνολόγοι και σχεδιαστές ξύλου. Από αυτούς, μπορείτε να πάρετε κάθε επιστημονική πληροφορία, τόσο για τις αντοχές των ξύλων, την υφή τους, τα τεχνικά χαρακτηριστικά, τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματά τους σε κάθε χρήση, τις προτάσεις τους για το πού χρησιμοποιείται το κάθε ξύλο κλπ.

Σίγουρα, η υπεύθυνη πρόταση των ειδικών επιστημόνων για το ξύλο, πρέπει να έχει βαρύνουσα θέση σε κάθε απόφασή σας για τα ξύλα που θα επιλέξετε, αναλόγως της χρήσης που επιθυμείτε. Οι ειδικοί αυτοί επιστήμονες, είναι οι μόνοι κατάλληλοι για να σας πληροφορήσουν και να σας κατευθύνουν με υπευθυνότητα και επιστημονική γνώση ώστε αν επιλέξετε σωστά μασίφ ξυλεία.

Κλείνοντας, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι καλό θα είναι να μη ξεχνάμε ότι όλα τα ξύλα θέλουν την ανάλογη συντήρηση.

Θα πρέπει λοιπόν, πάντοτε πριν την τοποθέτησή τους, να συντηρούμε τα ξύλα με τα ενδεδειγμένα συντηρητικά, βερνίκια εμποτισμού κλπ.

Επίσης σε τακτά χρονικά διαστήματα θα πρέπει τα ξύλα που βρίσκονται σε εξωτερικούς χώρους, να συντηρούνται, έτσι ώστε να έχουν προστασία και να μη φθείρονται με την πάροδο του χρόνου.
Συντηρητικά ξύλου υπάρχουν πολλών τύπων και από πολλές εταιρείες. Η BONDEX παράγει εξειδικευμένα προϊόντα προστασίας ξύλου.

Έχει μεγάλη ποικιλία τόσο σε συντηρητικά, βερνίκια εμποτισμού, βερνίκια πατωμάτων νερού, teak oil κλπ. Τα συντηρημένα ξύλα, εκτός από την ωραία εμφάνισή τους, έχουν και πολύ αυξημένη διάρκεια ζωής. Γι αυτό και δεν πρέπει να παραγνωρίζεται ο σημαντικός ρόλος της επιμελούς συντήρησης των ξύλων.

Στην ανακαίνιση θα βάλουμε στα δάπεδα, ξύλινο πάτωμα ή πλακάκια;

ξυλινο δάπεδο καραπιπέρης αίγιο αχαία

Σε πολλές περιπτώσεις ανακαίνισης μιας κατοικίας, ενός διαμερίσματος, ενός γραφείου, ή κάποιου επαγγελματικού χώρου προκύπτει συχνά το ερώτημα τι υλικό θα χρησιμοποιήσουμε στα δάπεδα. Το δίλημμα του τίτλου του άρθρου είναι βασικό: ξύλινα πατώματα ή πλακάκια;

Καλό θα είναι να λάβουμε υπόψη μας, ότι είναι δυσάρεστο ένα λάθος που υπήρξε αρχικά στην κατασκευή, να επαναληφθεί το ίδιο λάθος και πάλι στην ανακαίνιση.

Τα λάθη του παρελθόντος

Συγκεκριμένα, αναφέρομαι στην πρακτική πολλών κατασκευαστών κτιρίων κλπ που υπήρξε παλαιότερα και συνεχώς επί πολλά χρόνια, να τοποθετούνται πλακάκια στα δάπεδα όλων των χώρων όπως υπνοδωμάτια, καθιστικά, κλπ χώρους οικιών, σε γραφεία, σε επαγγελματικούς χώρους (καφέ – εστιατόρια), εμπορικά καταστήματα κλπ.

Τα χρόνια εκείνα η επιλογή αυτή να τοποθετούνται πλακάκια, γινόταν προφανώς για οικονομικούς κυρίως λόγους . Τότε υπήρχαν εναλλακτικά σε αντίθεση με τα πλακάκια μόνο τα ξύλινα μασίφ καρφωτά πατώματα ή τα μάρμαρα. Και τα δύο ήταν ακριβότερα από τα πλακάκια.

Η διαφορά τιμής σε σύγκριση με τα καρφωτά ξύλινα μασίφ πατώματα προέκυπτε διότι ο πελάτης επιβαρυνόταν επιπλέον της αγοράς του πατώματος και με την αγορά των καδρονιών επάνω στα οποία ετοποθετείτο το πάτωμα, με την δαπάνη για αγορά ασταριών και βερνικιών πατωμάτων, με την αμοιβή του τεχνίτη που θα κάρφωνε το πάτωμα καθώς και την αμοιβή του τεχνίτη που έκανε το τρίψιμο με μηχανή πατωμάτων και το λουστράρισμα του πατώματος. Όλα αυτά επιβάρυναν το συνολικό κοστολόγιο της τοποθέτησης καρφωτού ξύλινου μασίφ πατώματος.

Το σήμερα: ξύλινα δπάπεδα laminate ή προγυαλισμένα ημιμασίφ

Ωστόσο, η τεράστια εξέλιξη της βιομηχανίας ξύλου κατόρθωσε με την πάροδο των χρόνων να επιβάλει στην αγορά δαπέδων, νέα πολύ ποιοτικά προϊόντα ξύλου με μεγάλες αντοχές, πολύ οικονομικές τιμές και μεγάλη διάρκεια ζωής. Έτσι μας δόθηκε η δυνατότητα, με μικρή δαπάνη να μπορούμε να τοποθετήσουμε στο σπίτι μας ποιοτικά ξύλινα δάπεδα όπως τα laminate ή τα προγυαλισμένα ημιμασίφ ξύλινα πατώματα. Η μεγάλη αντοχή τους, έχει ξεκάθαρα αποδείξει στην πράξη, ότι πλέον δεν υπάρχει κανένα αξιόπιστο επιχείρημα που να εμποδίζει την τοποθέτηση ξύλινων δαπέδων.

ξύλινα πατώματα LAMINATE ksilina dapeda karapiperis aigio axaia
imimasif progialismeno- dapedo karpiperis aigiio axaia

Όπως είναι γνωστό, για την τοποθέτηση των laminate και προγυαλισμένων ημιμασίφ πατωμάτων δεν χρειάζονται ούτε καδρόνια, ούτε βερνίκια κλπ. Η τελική επιφάνειά τους είναι ήδη έτοιμη από το εργοστάσιο παραγωγής τους και δεν χρειάζονται ούτε τρίψιμο, ούτε λουστράρισμα κλπ δαπάνες που υπήρχαν, όπως προαναφέραμε, στα καρφωτά μασίφ ξύλινα πατώματα. Εξ’άλλου και η αμοιβή του τεχνίτη για την τοποθέτηση laminate ή προγυαλισμένων ημιμασίφ δαπέδων είναι πολύ οικονομικότερη από την αμοιβή του τεχνίτη που τοποθετεί πλακάκια.

Οι πολύ προσιτές τιμές τους, δίνουν την δυνατότητα στον πελάτη να επιλέξει από μια μεγάλη ποικιλία πατωμάτων laminate με πολλά σχέδια και αποχρώσεις που να δένουν στον χώρο του και να συνδυάζονται εύκολα με τα έπιπλά του.

Τα επώνυμα laminate και προγυαλισμένα ημιμασίφ πατώματα,είναι προϊόντα απόλυτα οικολογικά με εργοστασιακές εγγυήσεις και πιστοποιημένα. Τα τελευταία χρόνια δουλεύονται μεγάλες ποσότητες τόσο πατωμάτων laminate, όσο και πατωμάτων προγυαλισμένων ημιμασίφ με επιφάνειες πολλών καπλαμάδων ξύλου (δρυς, ιρόκο, ντουσιέ, καρυδιά κλπ). Τα προγυαλισμένα ημιμασίφ πατώματα παράγονται επίσης και βουρτσισμένα με κερί κλπ επεξεργασίες στην τελική τους επιφάνεια, ικανοποιώντας κάθε ιδιαίτερη απαίτηση του πελάτη. Έτσι, υπάρχει η δυνατότητα πολλών επιλογών, ανάλογα με το χώρο που θέλουμε να ανακαινίσουμε και τον προϋπολογισμό που διαθέτουμε.

Ξύλινα πατώματα: τα πλεονεκτήματα τους

Τα ξύλινα πατώματα laminate έχουν επιδείξει μεγάλη αντοχή στο χρόνο, αρκεί να τοποθετούνται με τον σωστό τρόπο. Καλό θα είναι, ανάλογα του χώρου που πρόκειται να τοποθετηθεί το laminate, να αγοράζουμε και την κατάλληλη ποιότητα.

Μεγάλη σημασία έχει και το εργοστάσιο, που παράγει το laminate, η χώρα προέλευσής του και οι προδιαγραφές του. Υπάρχει ποιότητα με προδιαγραφές για οικιακή χρήση, επαγγελματική χρήση, βαριά επαγγελματική χρήση κλπ. Επίσης υπάρχουν και πιο εξειδικευμένα πατώματα laminate που είναι κατάλληλα για οποιαδήποτε απαίτηση δαπέδου εσωτερική χρήσης.

Η τοποθέτησή τους είναι εύκολη. Με την χρησιμοποίηση ηχομονωτικού υποστρώματος κάτω από το ξύλινο δάπεδο, εξασφαλίζεται ηχομόνωση, πράγμα που δεν υπάρχει στα πλακάκια. Τα laminate έχουν μεγάλες αντοχές στα γδαρσίματα, στα καψίματα από τσιγάρα, στα ξυσίματα κλπ καταπονήσεις. Το ίδιο συμβαίνει και στα προγυαλισμένα ημιμασίφ πατώματα, λόγω των βερνικιών ειδικών αντοχών που είναι λουστραρισμένα.

Η διαδεδομένη και συνεχώς αυξανόμενη χρήση πατωμάτων laminate και προγυαλισμένων πατωμάτων, έχει περιορίσει κατά πολύ τις ποσότητες πλακιδίων. Οι καταναλωτές έχουν αντιληφθεί πόσο ζεστό και όμορφο είναι το ξύλινο πάτωμα σε σχέση με τα πλακάκια. Είναι ασύγκριτη η αρχοντιά, η ζεστασιά και η θαλπωρή που προσφέρει το ξύλινο πάτωμα (laminate ή προγυαλισμένο) π.χ. σε ένα υπνοδωμάτιο ή σε ένα χώρο εστίασης ή σε ένα γραφείο, σε σχέση με την ψυχρότητα που έχουν τα πλακάκια.

Το ξύλο όπως όλοι γνωρίζουν, προσφέρει και καλή μόνωση. Κλασσικό παράδειγμα είναι, αν περπατήσει κάποιος ξυπόλυτος στα πλακάκια, η δυσφορία και το κρύο που θα νοιώσει στα πόδια του θα είναι έντονο σε αντίθεση με την ζεστασιά που θα νοιώσει αν περπατήσει ξυπόλυτος σε laminate ή προγυαλισμένο ξύλινο ημιμασίφ πάτωμα.

imimasif progialismeno ksilino dapedo 2 karapiperis aigio axaia
ξύλινα πατώματα LAMINATE 3 ksilina dapeda karapiperis aigio axaia

Τα επιχειρήματα υπέρ του ξύλινου πατώματος είναι πολλά και η σύγκρισή τους σε σχέση με τα ζητήματα που προκύπτουν από τα πλακάκια, γίνονται πιο έντονα, όσο περνάνε τα χρόνια.
Πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη μας ότι επιλέγοντας laminate ή προγυαλισμένο ημιμασίφ ξύλινο πάτωμα, κάνουμε σοβαρή εξοικονόμηση κόστους στη δαπάνη τοποθέτησης, σε σχέση με τα πλακάκια.
Αυτό συμβαίνει διότι, όταν πρόκειται να τοποθετήσουμε πλακάκια στα δάπεδα, αναπόφευκτα θα αγοράσουμε την απαιτούμενη κόλλα πλακιδίων (με κατανάλωση περίπου 5kg ανά τετραγωνικό μέτρο) και τον ειδικό αρμόστοκο πλακιδίων.

Την σημαντική δαπάνη για την αγορά των υλικών αυτών (κόλλα και αρμόστοκο), την αποφεύγουμε εντελώς όταν τοποθετηθεί laminate ή προγυαλισμένο ημιμασίφ ξύλινο πάτωμα στα δάπεδά μας, διότι αυτά μπαίνουν κουμπωτά – πλωτά ( οι σανίδες πατώματος ενώνονται μεταξύ τους με κλικ), χωρίς να απαιτείται η αγορά κόλλας, αρμόστοκου κλπ υλικών. Επίσης σημαντικό πλεονέκτημα των ξύλινων πατωμάτων, τόσο των laminate όσο και των προγυαλισμένων ημιμασίφ, σε σχέση με τα πλακάκια είναι το πολύ μικρό τους βάρος. Το ιδιαίτερα χαμηλό βάρος τους είναι σημαντικό πλεονέκτημα όταν κάνουμε ανακαίνιση στα δάπεδα σε ένα παλαιό κτίριο, όπου τα μεγάλα βάρη είναι πολύ επιβαρυντικά για τη συμπεριφορά του κτιρίου αυτού στους σεισμούς. Καλό λοιπόν είναι να αποφεύγουμε με κάθε τρόπο τα μεγάλα βάρη στις ανακαινίσεις παλαιών κτιρίων. Εκεί λοιπόν η χρησιμοποίηση ξύλινων πατωμάτων γίνεται αναγκαία.

Πολλές αρχιτεκτονικές προτάσεις, τόσο σε επαγγελματικούς χώρους , καταστήματα εστίασης, εμπορικά καταστήματα, γραφεία κλπ όσο και σε κατοικίες, διαμερίσματα κλπ , έχουν πλέον σαν βασική επιλογή στα δάπεδα, την χρησιμοποίηση πατωμάτων laminate ή ημιμασίφ προγυαλισμένων πατωμάτων.

Στον εκθεσιακό χώρο της επιχείρησής μας, μπορείτε να δείτε μεγάλη ποικιλία επώνυμων πατωμάτων laminate καθώς και προγυαλισμένων ημιμασίφ πατωμάτων της εταιρείας TARKETT.

Συντήρηση πατώματος

ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ

Laminate: ο τακτικός καθαρισμός του πατώματος γίνεται πρώτα με τη χρήση ηλεκτρικής σκούπας και έπειτα με στεγνή παρκετέζα ή ημίστεγνη σφουγγαρίστρα με σκέτο νερό. Ο λεπτομερής γενικός καθαρισμός του πατώματος (μία – δύο φορές το μήνα ή και περισσότερες, ανάλογα με τη χρήση) πραγματοποιείται πάντα με τη χρήση ηλεκτρικής σκούπας αρχικά, και έπειτα σφουγγαρίστρα με νερό και ήπιο καθαριστικό για laminate (με ουδέτερο ph, με βάση το σαπούνι και όχι το χλώριο).

Ξύλινα μασίφ και ημιμασίφ πατώματα προφινιρισμένα με βερνίκι ή ειδικό λάδι: ισχύουν οι ίδιοι κανόνες με τα laminate τη διαφορά οτι στα ξύλινα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε στο τέλος του καθαρισμού και προϊόντα που ενισχύουν τη φυσική γυαλάδα των προφινιρισμένων με βερνίκι πατωμάτων. Τα πατώματα που είναι προφινιρισμένα με ειδικό λάδι χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής και φροντίδας. Θα πρέπει να επεμβαίνουμε άμεσα, με τη χρήση του καθαριστικού σε συμπυκνωμένη μορφή, στους τοπικούς λεκέδες για να μην απορροφηθούν απο το πορώδες του πατώματος. Επίσης θα πρέπει μετά το πέρας τριών (3) ετών το δάπεδο να επαναφινιριστεί με ειδικό λάδι.

ΠΡΟΛΗΨΗ – ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΗ

Τυχόν τοπικές εκδορές ή χτυπήματα στα δάπεδα επιδιορθώνονται με ειδικούς μαρκαδόρους και στα laminate αλλά και στα ξύλινα δάπεδα. Στα ξύλινα δάπεδα εναλλακτικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ειδικοί κηρόστοκοι.

Στις περιοχές στο σπίτι που παρουσιάζουν συχνή κυκλοφορία και τριβές (είσοδος σπιτιού- χώλ, καρέκλες γραφείου με ρόδες) θα πρέπει να τοποθετούνται χαλάκια και ειδικά πλαστικά προστατευτικά αντίστοιχα, έτσι ώστε να αποφύγουμε τις εκδορές στο δάπεδο. Επίσης στα ποδαράκια των επίπλων και των βαριών συσκευών θα πρέπει να τοποθετηθούν προστατευτικά «τσοχάκια».

Πάντοτε όταν προβαίνουμε στην αγορά ενός laminate ή ξύλινου δαπέδου, θα πρέπει να αγοράζουμε τουλάχιστον ένα δέμα πάτωμα (απο 1,5 – 2,5 τ.μ.) παραπάνω απο όσο μας χρειάζεται και να φυλάσσεται σφραγισμένο έτσι ώστε να μπορούμε να προβούμε στην αντικατάσταση μίας ή και περισσότερων σανίδων που μπορεί να πάθουν μη αναστρέψιμη ζημιά ή φθορά σε βάθος χρόνου.

Τοποθέτηση πατώματος

Τρόποι τοποθέτησης

Καρφωτό – Βιδωτό:  χρησιμοποιείται μόνο σε μασίφ ξύλινα πατώματα, με ελάχιστο πάχος ξύλου τα 18mm. Το πάτωμα καρφώνεται ή εναλλακτικά βιδώνεται πάνω σε σκελετό αποτελούμενο απο ξύλινα καδρόνια πεύκης ή ελάτης. Οι αποστάσεις μεταξύ των καδρονιών δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα 50cm. Τα καδρόνια δεν πρέπει να καρφώνονται απ΄ευθείας στο υπόστρωμα καθώς δημιουργούνται ηχογέφυρες με αποτέλεσμα το πάτωμά μας να παράγει ενοχλητικούς θορύβους. Είτε τα καδρόνια πρέπει να διατηρούν πολύ χαμηλά ποσοστά υγρασίας ( κάτω απο 11 %) οπότε δεν τα καρφώνουμε, τα αφήνουμε πλωτά επάνω στο υπόστρωμα, είτε πρέπει να χρησιμοποιηθούν  ειδικές αντικραδασμικές εδράσεις και να καρφωθούν πάνω σε αυτές τα καδρόνια. Σ’ αυτό το σημείο πρέπει να τονίσουμε οτι  ο πλέον ενδεδειγμένος τρόπος σύνδεσης είναι με βίδες και όχι με πρόκες, καθώς με τη βίδα εξασφαλίζουμε μεγαλύτερη ακρίβεια και σταθερότητα στην εφαρμογή και δεν τραυματίζουμε το ξύλο.

Κολλητό: χρησιμοποιείται σε μασίφ και ημιμασίφ ξύλινα πατώματα με πάχος ξύλου απο 12 έως 22mm. Tο υπόστρωμά μας πρέπει να είναι λείο, καθαρό και αλφαδιασμένο (μέγιστη ανισοϋψία 5mm στα 2m μήκος). Στην περίπτωση που το υπόστρωμα είναι τσιμεντοκονία θα πρέπει να είναι σταθερή, απαλλαγμένη απο σαθρά τμήματα, και να έχει στεγνώσει (η υγρασία της να μην υπερβαίνει το 4%). Ασταρώνουμε το υπόστρωμα – τσιμεντοκονία, μάρμαρο, μωσαϊκό, πλακάκι – με το αντίστοιχο αστάρι και κατόπιν εφαρμόζουμε κόλλα πολυουρεθανικής βάσης ενός ή δύο συστατικών σε όλη την επιφάνεια. Ο κολλητός είναι ο πλέον ενδεδειγμένος τρόπος τοποθέτησης ξύλινων πατωμάτων, καθώς εξασφαλίζει μέγιστη σταθερότητα, ηχομόνωση και απόσβεση κραδασμών, καθώς η κόλλα λειτουργεί ως ηχομονωτικό, ελαστικό υπόστρωμα. Δεν ενδείκνυται για τοποθέτηση μασίφ ξύλων μεγάλου μήκους και πλάτους, καθώς δεν ανταποκρίνεται επαρκώς στις ιδιαίτερα δυναμικές συμπεριφορές που αναπτύσσουν τέτοιου μεγέθους σανίδες.

Πλωτό: χρησιμοποιείται σε ημιμασίφ ξύλινα πατώματα (αρκεί να πληρούν τις αντίστοιχες προδιαγραφές στο κούμπωμά τους) και στα laminate. Επάνω στο υπόστρωμα, το οποίο θα πρέπει να είναι λείο και αλφαδιασμένο (μέγιστη ανισοϋψία 5mm στα 2m μήκος), τοποθετούμε την ειδική κυψελοειδή μεμβράνη πάχους 2 εως 5mm (ηχομονωτική, με φίλμ αλουμινίου για φράγμα υδρατμών) ή εναλλακτικά φελλό (2 εως 5mm πάχος), που παρουσιάζει εντυπωσιακές αντικραδασμικές και ηχομονωτικές ιδιότητες. Έπειτα απλά τοποθετούμε το πάτωμα επάνω στη μεμβράνη, κουμπώνοντας τις σανίδες μεταξύ τους και φροντίζοντας να αφήνουμε αρμό 8 – 10mm απο κάθε σταθερό σημείο επαφής στο δωμάτιο, έτσι ώστε το πάτωμα να μπορεί να συστέλλεται και να διαστέλλεται. Σε διαδρόμους και δωμάτια με μήκος μεγαλύτερο απο 8 μέτρα ή ανάμεσα απο δύο δωμάτια, θα πρέπει να αφεθεί κενό διαστολής, το οποίο καλύπτεται με αντίστοιχο προφίλ μετάβασης.

Γενικές οδηγίες και συμβουλές τοποθέτησης

Προετοιμασία υποστρώματος:  όταν το υπόστρωμα δεν πληρεί τις απαιτούμενες προδιαγραφές για κολλητή ή πλωτή τοποθέτηση (μπετόν χωρίς τσιμεντοκονία, ακατάλληλη/ανομοιόμορφη τσιμεντοκονία, δάπεδο με έντονες κλίσεις, κυρτώσεις ή καμπύλες τότε εναλλακτικά εφαρμόζουμε νέα τσιμεντοκονία ή  χρησιμοποιούμε αυτοεπιπεδούμενα υλικά στην ήδη υπάρχουσα ή προβαίνουμε στην κατασκευή «ψευδοπατώματος», δηλαδή κατασκευάζουμε ξύλινο σκελετό (στα πρότυπα του καρφωτού – βιδωτού) και επάνω βιδώνουμε O.S.B, νοβοπάν, κόντρ πλακέ, έτσι ώστε να δημιουργήσουμε την κατάλληλη επιφάνεια υποδοχής για το πάτωμα.

Εγκλιματισμός: Eπιτρέψτε στο δάπεδό σας να προσαρμοστεί στη θεροκρασία και την υγρασία του δωματίου που πρόκειται να τοποθετηθεί. Όσο το δάπεδο είναι μέσα στη συσκευασία του, θα πρέπει να μείνει στο δωμάτιο για το οποίο προορίζεται για τουλάχιστον 48 ώρες πρίν απο την τοποθέτηση όταν πρόκειται για laminate, ενώ για τα ξύλινα δάπεδα ο αντίστοιχος χρόνος είναι διπλάσιος.

Κατεύθυνση τοποθέτησης:  Να λαμβάνετε πάντα υπ’ όψη τη βασική πηγή φωτός και την βασική κατεύθυνση απο την οποία θα βλέπετε το δάπεδο. Οι σανίδες θα πρέπει να τοποθετούνται κατά μήκος αυτής της κατεύθυνσης και ποτέ κάθετα προς αυτή. Ένα άλλος κανόνας που πρέπει να ληφθεί υπ’ όψη είναι οτι τα μήκη των σανίδων πρέπει να τοποθετούνται παράλληλα με τη μεγάλη πλευρά του δωματίου και όχι κάθετα προς αυτή.